Uit de oude doos I


Al bladerend door mijn blog kwam ik dit vervolgverhaal uit 2011 tegen.  Veel lezers van toen zijn uit blogland verdwenen, andere lezers haakten pas later aan.
Voor die tweede groep plaats ik het verhaal nogmaals.


Deel 1

Stipt om 8 uur sprong Sjoukje uit bed, zo in haar pantoffeltjes en warme ochtendjas. Het zonnetje kwam net op. Ze had zin in deze nieuwe dag. Haar eerste actie was een druk op de knop van het koffiezetapparaat, dat meteen gehoorzaam begon te pruttelen. Intussen nam ze haar medicijnen in, checkte de e-mail, vulde de dagelijkse spellingtest in en las even later de nieuwste blogberichtjes onder het genot van de eerste kop koffie en sigaret. Ze was een gewoontedier en dit hoorde bij haar dagelijkse ritueel. De radiatoren tikten gezellig en het huis warmde zich langzaam op.

Precies om 9 uur schonk ze haar tweede kop koffie in en wandelde met haar puzzelboekje en potloodje naar de wc. Ook daarin was ze een gewoontedier. De douche volgde een kwartiertje later en om half 10 zat ze aangekleed voor haar toetsenbord. De dag strekte zich maagdelijk voor haar uit. Wat zou ze vandaag eens gaan doen? Een verhaal schrijven of een partijtje scrabbelen? Ach, waarom niet allebei? Zij was tenslotte eigen baas en hoefde aan niemand verantwoording af te leggen. Het was een goede beslissing geweest om haar eigen bedrijfje te starten. Dat had ze jaren eerder moeten doen.

Dankzij de computer was er een compleet nieuwe wereld voor haar opengegaan. Ze verdiende geld zonder daar veel moeite voor te hoeven doen. Kopen en verkopen via het internet. Het was zo eenvoudig. Ze koppelde advertenties van “gevraagd” aan die van “aangeboden” en ontving provisie voor de bemiddeling. De meeste mensen hadden weinig tijd of zin om zich in de materie te verdiepen. Zodoende fungeerde zij als intermediair en waren alle partijen over het algemeen tevreden. Dit kon ze nog jaren volhouden ongeacht haar gezondheid of mobiliteit, tenzij ze onverhoopt zonder internetverbinding zou komen te zitten.

Ze ontdekte een partij thermosflessen die voor een habbekrats werd aangeboden. Vijfhonderd stuks voor maar duizend euro. Dit was een echte uitdaging en ze ging naarstig op zoek naar potentiële gegadigden. Na een half uur vond ze een koper in Duitsland. De enige voorwaarde die hij stelde was persoonlijk contact. Hij was bereid vijfduizend euro te betalen wanneer ze de partij zelf kwam afleveren. Dat was zeer ongebruikelijk en ze werd er een beetje nerveus van. Het was vier uur rijden van haar huis in Veendam naar het Naturpark Elbetal. Zou ze het durven? Vierduizend euro was veel geld.

Ze hakte de knoop door en liet de partij door een transporteur bij haar afleveren. Ze mocht het geld over een week overmaken. De volgende dag laadde ze alles in haar Panda en stelde haar Tomtom in. Lenzen lag tussen Hamburg en Berlijn, bijna vierhonderd kilometer rijden. Ze installeerde de koelbox met haar lunchpakket en trok de veiligheidsgordel stevig vast. “Kom op, Sjoukje, je kunt het! Zie het als een avontuur.”
Kurt wachtte ongeduldig op haar komst. Zijn grote liefde was op weg naar hem. Wat een ongelooflijk toeval dat hij haar had gevonden. Na vijfenzestig jaar droomde hij nog steeds van haar.

Deel 2

Kurt had haar ontmoet in de zomer van 1944 en was op slag stapelverliefd geworden. Als jongeman van tweeëntwintig was hij gestationeerd in de provincie Groningen en daar had hij Sjoukje Veenstra leren kennen. In het dorp kende men hem als een betrouwbare vent, ondanks het feit dat hij een van de bezetters was. Hij regelde voedselpakketten voor de ondergedoken Joodse kinderen en waarschuwde de mensen in het verzet wanneer ze een inval konden verwachten.

Na de capitulatie moest hij terug naar Duitsland, maar hij zou zo spoedig mogelijk terugkeren naar zijn verloofde. Helaas had hij buiten de waard gerekend. Hij werd verraden en belandde in de gevangenis. Vanuit Brandenburg schreef hij tientallen brieven die hun bestemming nooit bereikten.

Intussen werd in december 1945 zijn dochter geboren en had Sjoukje zich neergelegd bij het feit, dat ze in haar eentje voor de opvoeding opdraaide. Ze vernam niets meer van Kurt en vertelde haar dochtertje dat haar vader was overleden.

Ze moest goed op de weg letten hoewel haar hoofd wel een bijenkorf leek. Waarom was ze akkoord gegaan met deze maffe regeling? Wie was deze man en wat wilde hij? Ze leek wel zot om hierin mee te gaan. Na haar wilde jaren in de commune, op popfestivals en bij demonstraties was ze nooit meer zo onbezonnen bezig geweest. Wat mankeerde haar in vredesnaam? Achteraf had ze spijt dat ze haar buren niet had verteld wat ze van plan was. Niemand wist van deze roekeloze onderneming. Na haar pensionering had ze zich teruggetrokken uit de maatschappij. Haar wereld bestond alleen nog maar uit het wereldwijde web, waar ze een extra bron van inkomsten had aangeboord.

“U heeft uw bestemming bereikt”, meldden de beide Toms. Hier moest het zijn, de Kärstadter Strasse. Ze was nauwelijks uitgestapt of de voordeur ging open en een hoogbejaarde man manoeuvreerde zijn rolstoel soepel over het tuinpad. “Sjoukje? Sjoukje Veenstra? Liebchen, du hast noch dieselbe himmelsblaue Augen.”

“Liebchen? Wat had ze nou aan haar fiets hangen? Waar had hij het over? Die arme man was duidelijk ernstig in de war. Maar het kon toch geen kwaad om even met hem naar binnen te gaan en uit te leggen wie zij was? Hij zou haar heus niet bespringen.”

Deel 3

De tranen stroomden over zijn wangen en hij bleef haar naam herhalen.
“Dit kon geen toeval zijn. Deze Kurt had haar moeder gekend en dacht dat zij dat was. Haar moeder zou nu vijfentachtig zijn geweest en zij was bijna zesenzestig, maar in zijn verwarring zag hij dat leeftijdsverschil niet.”

Langzaam maar zeker kwam hij tot bedaren en kreeg zij de gelegenheid om het een en ander uit te leggen. Ze vertelde over haar eerste jaren in Veendam, waar iedereen hen met de nek had aangekeken, hun verhuizing naar Amsterdam, waar haar moeder onder de naam Sandra van Veen een nieuw bestaan had opgebouwd en over het noodlottig ongeval, waardoor zij als zestienjarige alleen achterbleef. Hoe ze vervolgens uit eerbetoon de vroegere naam van haar moeder had aangenomen. Ze verklaarde ook hoe ze als Sjoukje Veenstra weer in Veendam was beland nadat haar grootouders waren overleden en zij hun huisje had geërfd.

Hij werd steeds bleker om de neus en ze pauzeerde even om hem op adem te laten komen. Het drong uiteindelijk tot hem door dat zijn meisje al vijftig jaar niet meer leefde en hij vroeg haar verbouwereerd wanneer zij eigenlijk was geboren. In december 1945? Allemachtig, ze was zijn bloedeigen Sjoukje…..

Even was het doodstil en toen begon hij struikelend over zijn woorden aan zijn trieste verhaal. De oorlogstijd in Groningen, hun prille liefde, de verloving in stilte en het hartverscheurende afscheid in mei. Hoeveel verdriet hij had gehad toen al zijn brieven onbeantwoord bleven en hoe hij naar haar was blijven verlangen. Na jarenlange gevangenschap in de DDR was zijn vrijheid erbuiten niet veel groter geweest dan binnen en hij kon niet terug naar Nederland om haar te zoeken. Hij was alleen gebleven en had met zijn houtbewerkingbedrijf net het hoofd boven water weten te houden. Eind jaren tachtig was hij verlamd geraakt na een hersenbloeding en daarna hield hij zich alleen nog bezig met de handel via internet. In zijn vrije tijd schreef hij. Trots toonde hij haar zijn gepubliceerde dagboeken en gedichten. “Für Sjoukje, mein Leben”.

De thermoskannen lagen verloren in de Panda. Hier ging het om mensenlevens.

10 opmerkingen:

  1. Dergelijk verhaal zag ik maandagavond op opsporing verzocht. Wel was de man niet invalide en er was geen panda of thermosfles.
    Ja die oorlogen veroorzaken zo ongelooflijk veel leed en het houdt nooit op.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Mooi afgerond verhaal. Waard om op herhaling te gaan. Er ligt vast nog wel meer op de blogplank. In het verleden wel meer mooie verhalen van je gelezen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Wat prachtig Marja, ben er stil van .....
    Liefs,
    Mirjam

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Wauw, jij kan een verhaal met kop en staart maken zeg, wat een prachtig verhaal!
    Zeker waar om nog eens gepubliceerd te worden, gelukkig niet in drie delen want daarvoor is het eigenlijk gewoon te spannend.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Prachtig geschreven. Mooi!!

    Liefs Frederique

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Dit verhaal herinner ik mij nog. Kun je nagaan hoeveel indruk het op me gemaakt heeft. En ik heb het met alle plezier een tweede keer gedaan. Prijs je rijk met je archief.
    Dikke kus ♥

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ben blij dat je het in een keer geplaatst hebt Marja! Wat een mooi verhaal!
    Ik heb het nooit gelezen, is vast echt al jaren oud. Maar heel erg de moeite waard om weer te publiceren.
    En het zou zomaar echt kunnen zijn ook hè..

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Wat een bijzonder verhaal is dit eigenlijk. En het zou zomaar gebeurd kunnen zijn ook.

    BeantwoordenVerwijderen