Trots of schaamte

Wij, de naoorlogse generatie, kregen het talloze malen te horen. Hoe erg het was om vijf jaar lang onderdrukt te worden. Hoe weinig voedsel, brandstof, veiligheid en vertrouwen er was. En vooral hoe onvoorstelbaar laf of dapper sommige mensen zich hebben gedragen.

Je hebt er niet voor gekozen in wat voor milieu je wordt geboren. Evenmin draag jij de schuld voor ouders of grootouders die “fout” waren. Je kunt wel geweldig trots zijn op degenen die voor de “goede” kant kozen. Als dat toevallig familie is, dan is dat geen verdienste, dan heb je doodgewoon mazzel gehad.

 Ik ben dus zo’n mazzelaar. Het gezin waarin mijn vader opgroeide zat aan alle kanten actief in het ondergrondse circuit. Er werden acties op touw gezet, parachutisten gered, persoonsbewijzen vervalst en Joodse kinderen opgevangen. Uiteindelijk moest mijn vader met een aantal anderen onderduiken in een hooiberg. Ook die boeren (broer en zus) leverden een dapper stukje protest tegen de bezetter en liepen zelf ernstig gevaar.

Ik vraag me wel eens af of ik de juiste keuzes zou hebben gemaakt. Zou ik het leven van mijn kinderen op het spel zetten om anderen onderdak te verlenen of een distributiekantoor te overvallen? Ik hoop dat ik die kracht en moed zou hebben gehad, maar ik ben blij dat ik het niet hoef te bewijzen.

Het is diep tragisch hoe de kinderen van NSB’ers zijn afgerekend op de keuze van hun ouders. Ik begrijp de woede en frustratie echt wel, maar in hoeverre mag je die uiten naar familieleden? Datzelfde geldt voor de naasten van een misdadiger. Die mogen toch ook niet scheef worden aangekeken of zelfs gemeden en veroordeeld.

Hoe dan ook, in oorlogen worden helden en lafaards geboren. We herdenken de een en proberen de ander te vergeven. Gelukkig leven we nu in vrede.

Het WE-300 thema voor de maand juli is “verzet”. In deze schrijfopdracht van Plato mag het woord zelf niet worden gebruikt.

26 opmerkingen:

  1. Een heel genuanceerd stukje, Marja. Een verademing om te lezen. En je hebt gelijk, een mens is alleen verantwoordelijk voor zijn eigen daden. De rest heeft hij niet in de hand.
    Ik ken iemand van zeer nabij die nu, halverwege de vijftig, nog steeds gebukt gaat onder schuldgevoel door wat de ouders in de oorlog deden. Een soort vervangend levenslang. Je kunt praten als brugman, maar dat plaatsvervangende schuldgevoel is sterker.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik denk niet dat het heldendom van toen anders is dan nu.... Je kunt pas handelen naar het moment als het moment daar is! Ik hoop maar doodgewoon dat we nooit voor die keuze komen te staan...

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Prachtig blogje. Zo is het maar net..... Het is nu weer zo dat de babyboomers de zwarte piet zijn of de mannen die in Indonesië vochten Niemand kan er wat aan doen dat je in een bepaalde tijd geboren werd. Of je moest dienen of je ouders kinderen kregen in de tijd van weder op bouw kinderen. Laten we gewoon mens zijn Mens die als het moet voor een ander iets doen en aub niet meer dat vreselijke vingertje zo van Haar/Zijn vader was... Gewoon mensen onder elkaar groen, geel, wit of zwart... maakt niet uit...

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Heel mooi blogje, ik vraag het mij ook wel eens af. Ik kom uit een joodse familie, altijd werden we beschermd, met een bepaalde egard behandeld. Het was soms moeilijk om te zien dat kinderen van de foute mensen daar in tegen afgerekend werden op iets waar ze totaal buiten stonden.
    En hoe had ik het gedaan in de oorlog??Geen idee, ik heb bewondering voor de mensen die opstonden voor anderen en nog steeds doen!

    BeantwoordenVerwijderen
  5. een prachtig blogje over de wreedheid die kinderen is aangedaan na de oorlog.Mooie WE-300 Verzet

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Een heel mooi blogje en zo treffend geschreven. Ik heb respect voor die mensen die alle anderen hielpen. Of ik hetzelfde zou doen? Ik weet het niet. Hopelijk hoef ik dat nooit te bewijzen.

    Een blogje om over na te denken.....

    Liefs Frederique

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ik denk dat je pas antwoord op de vraag kunt geven als je het hebt meegemaakt. Vele hebben denk ik ook niet bewust gekozen voor het verzet, maar zijn er in gerold.
    Ik heb het me ook wel eens afgevraagd, wat zou ik doen?

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Goed dat je dit eens als onderwerp aansnijd.
    Want uiteindelijk heeft veel, zo niet zeer veel met vergeving te maken.
    Daar ga ik binnenkort een logje over maken.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Ja zo is het maar net! Mooie blog Ram!

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hoi Marja,

    Heel goed gesproken.
    Ik deel in jouw gedachtegangen...

    Fijne voortzetting van het weekend nog,

    Gabi

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Wat een mooie WE300! Je bent niet verantwoordelijk voor wat anderen hebben gedaan, maar ja, als dat eenmaal erin geroest is zal het altijd moeilijk blijven.
    Mijn opa en oma en mijn vader (hoewel nog jong) zaten ook in het verzet, hadden onderduikers en hielpen waar ze konden. Ik ben trots op ze, ze hebben grote risico's genomen.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Wij leven in vrede nu Marja en ik hoop dat onze kinderen en kleinkinderen het over tienatallen jaren nog kunnen zeggen.
    Een pracht WE300 Marja.
    groetjes,Ria

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Heel mooie WE. Ik gooi misschien de knuppel in het hoenderhok om het volgende nu te typen. Zo heb ik er ook moeite mee dat regeringen excuses aanbieden om bijvoorbeeld de slavernij. Ja, dat was verschrikkelijk, maar ook hier geldt dat 'wij' daar nu toch niets meer aan kunnen doen. Of is dat heel simpel gedacht?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Zolang je die knuppel niet naar onze kippetjes gooit, vind ik alles prima. Maar je hebt gelijk met je stelling. Alleen gaat het soms puur om het gevoel van de gedupeerden. Wanneer zij er baat bij hebben, zijn excuses niet overbodig. Toch?

      Verwijderen
  14. Mooie We Marja. Eentje die de hele dag is blijven hangen. Wat zou je zelf gedaan hebben? Ik kan alleen maar open dat ik nooit op die manier mijn nek hoef uit te steken... Ik vrees dat ik niet zo moedig ben :-(

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Heel mooi Marja en inderdaad sommige mensen hebben daar een flinke klap van meegekregen zowel de "goeie" als de "slechte". En wie durft zijn handen in het vuur te steken wat hij of zij gedaan zou hebben in zo'n situatie. Denk dat je dat pas kan beoordelen als je er zelf in terecht komt en ik hoop dat we dat nooit mee hoeven te maken. Het lijkt me vreselijk.

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Ik denk dat je vraag pas kunt beantwoorden wanneer je in zo,n situatie bevind, het loopt altijd anders dan dat je denkt.
    En, nee, niemand mag veroordeeld worden op wat een ander heeft gedaan, maar,,,veroordelen wij nu de mensen die het wel deden ook niet? Volgens mij doen we dat allemaal wel eens Marja..... Komt je zoon of dochter thuis met hem/haars eerste liefde en het blijkt dat die uit een crimineel gezin komt, hoe reageren we dan meestal?

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Ik ben ook van (ver) na de oorlog maar er wel vele verhalen over gehoord. Nog steeds is het elke woensdag het onderwerp van gesprek bij mijn 'woensdagmeneer' die bijna 88 is en over weinig anders dan zijn ervaring in wo2 praat. Ik weet niet of ik de moed zou hebben en godzijdank heb ik dat tot dusver ook niet hoeven testen.
    Het veroordelen is inderdaad erg triest..... is ook bijbels verteld... medelijden is soms op zijn plaats, als iets in het nieuws komt van een misdadiger denk ik altijd met compassie aan het slachtoffer maar met nog meer compassie aan de ouders/kinderen van de dader.

    Goed wel dat je dit weer onder de aandacht brengt, dat kan mi niet vaak genoeg.

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Goed en genuanceerd blog! Mooie invulling van het WE woord.

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Wat is dit weer prachtig mooi geschreven. En ik kan het inderdaad helemaal onderstrepen... Zo helemaal mee eens...
    Ik wens je een heel mooie nieuwe week,
    Lieve groet,
    Mirjam

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Je hebt natuurlijk helemaal gelijk ,zó dom om "kinderen van " te veroordelen !
    Ook ik kan alleen maar hopen dat ik de juiste beslissingen zou nemen bij dit soort moeilijke keuze's !

    BeantwoordenVerwijderen
  21. Wat jij zegt he, je eigen kinderen in gevaar brengen om andere te helpen......ik vind dus dat je eigen kinderen voor alles horen te gaan. Jij moet ze beschermen en niet risico's gaan nemen zodat zij misschien daardoor wees werden of erger.
    Ten tweede er is er dik boek uitgekomen verleden jaar over wie er fout was in de oorlog in het dorp waar mijn grootouders woonden en waar ik ook heel lang gewoond heb dus ik ken heel veel mensen daar. Ik ben heel erg tegen dat boek omdat je als kind vast van je grootouders en zo gehouden heb en dan lees je opeens vreselijke dingen en je kan ze niets meer vragen. Je herinnering is dan bedoezeld.(hoe schrijf je dat) Op de voorpagina stond een foto van mijn grootvader en ik schrok me wild toen ik dat hoorde. Gelukkig heeft hij geen dingen gedaan die niet kunnen maar als dat zo geweest zou zijn zou ik dat zo erg gevonden hebben. Toevallig was de schrijver van dat boek zaterdag ook op t feest waar ik was en wilde ik met hem praten maar meneer kwam al bezopen aan en was er geen woord mee te wisselen. Waarom dit soort dingen oprakelen terwijl het voor sommigen zo pijnlijk kan zijn. Liefs en fijne week.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Je bedoelt waarschijnlijk "bezoedeld". ;o)
      Ik wens jou ook een fijne week.

      Verwijderen
    2. Ook mijn grootouders doken onder. Maar dat was omdat mijn Oostenrijkse opa nog geen genaturaliseerd Nederlander was. De onderduikende Duitser zeg maar.

      Nergens zijn in WO II zoveel joodse mensen afgevoerd als in Nederland. Er wordt wel gezegd dat dit mede kon gebeuren omdat Nederlanders zo gezagsgetrouw waren/zijn. Zij komen niet meer terug. Wel is het zo dat er, in tegenstelling tot andere Europese landen, erg weinig 'afrekeningen' hebben plaatsgevonden. Het schijnt er in Frankrijk veel ruiger aan toe te zijn gegaan na de bevrijding. Het blijft lastig. Een erg mooie roman die de tegenstelling goed-kwaad en ook wat het met 'kinderen van' doet is 'De naam van mijn vader' van 'Nelleke Noordervliet'. Binnenkort komt er een toneelstuk uit, geschreven door de dochter van een voormalig NSB-lid. Naam vergat ik. Wel dapper.

      Verwijderen